مقایسه گیج دما و ترانسمیتر دما | کدام انتخاب بهتری است؟

گیج دما فقط دما را در محل نصب نمایش می دهد، اما ترانسمیتر دما این اطلاعات را به سیگنال استاندارد تبدیل کرده و برای PLC یا اتاق کنترل ارسال می کند.

انتخاب درست بین این دو به فاصله، نیاز به کنترل خودکار و شرایط محیطی بستگی دارد.

در یک کارخانه لبنیات، دمای مخزن پاستوریزاسیون باید هر لحظه زیر نظر باشد.

اگر فقط تکنسین کنار مخزن بایستد و عدد را بخواند، یک گیج دما کافی است. اما اگر قرار است این دما وارد PLC شود تا در صورت انحراف، مشعل خودکار خاموش شود، گیج دیگر پاسخگو نیست و باید سراغ ترانسمیتر رفت.

انتخاب اشتباه بین این دو، یا هزینه اضافی ایجاد می کند یا قابلیت کنترل فرآیند را از بین می برد. شناخت تفاوتشان کمک می کند دقیقا همان چیزی را بخرید که پروژه تان نیاز دارد.

تفاوت گیج دما و ترانسمیتر دما در یک نگاه

اگر فقط می خواهید دمای یک نقطه را ببینید، گیج دما کافی است. اگر دما باید وارد کنترل فرآیند شود، ترانسمیتر دما را انتخاب کنید.

گیج دما چیست؟

گیج دما یا ترمومتر صنعتی، دمای یک سیال یا سطح را به صورت محلی و مستقیم روی صفحه عقربه ای یا دیجیتال نشان می دهد، بدون آنکه اطلاعاتی به سیستم دیگری ارسال کند.

مثال: در یک موتورخانه، اپراتور طی بازدید دوره ای فقط با نگاه به گیج نصب شده روی خط آب گرم، از مناسب بودن دما مطمئن می شود.

مزایا: ساختار ساده، بدون نیاز به برق در مدل بی متال، هزینه کم، مشاهده سریع.

محدودیت ها: قابل اتصال به PLC نیست، برای اتوماسیون مناسب نیست، در فاصله زیاد قابل خواندن نیست.

برای جزئیات بیشتر، مقاله گیج دما چیست و گیج بی متال چیست را ببینید. انواع دیگر آن در انواع گیج دما توضیح داده شده و روش نصب در نحوه نصب گیج دما آمده است.

برای  اطلاع از قیمت های این دستگاه، صفحه خرید گیج دما را ببینید.

ترانسمیتر دما چیست؟

ترانسمیتر دما سیگنال خام سنسور را دریافت، پردازش و به سیگنال استاندارد تبدیل می کند تا بدون افت کیفیت به PLC یا اتاق کنترل برسد.

فرآیند کار در چهار مرحله خلاصه می شود:

1. سنسوری مانند RTD یا ترموکوپل دما را اندازه می گیرد.
2. سیگنال وارد ترانسمیتر می شود.
3. تقویت و خطی سازی می شود.
4. و در نهایت به شکل 4-20mA یا پروتکل HART ارسال می شود.

معرفی ترانسمیتر دما

مثال: در یک مخزن شیمیایی که سیصد متر با اتاق کنترل فاصله دارد، ترانسمیتر سیگنال را استاندارد می کند تا نویز الکتریکی مسیر، کیفیت آن را از بین نبرد.

مزایا: انتقال بدون افت تا صدها متر، مقاومت در برابر نویز، اتصال به PLC، دقت بالاتر، امکان ثبت داده.

محدودیت ها: قیمت بالاتر، نیاز به تنظیم اولیه و منبع تغذیه، نصب تخصصی تر.

سایر مدل ها در انواع ترانسمیتر دما معرفی شده و برای اطلاع از قیمت های روز این ابزار، صفحه خرید ترانسمیتر دما را ببینید.

چه زمانی گیج دما انتخاب بهتری است؟

• بازدید دوره ای اپراتور بدون نیاز به ارسال اطلاعات
• خط لوله ساده که فقط باید از سقف دما مطمئن شوید
• تجهیزات مستقل مانند کمپرسور یا مبدل حرارتی کوچک
• پروژه با بودجه محدود و بدون نیاز به سیستم کنترل مرکزی
• نقاطی که برق در دسترس نیست (گیج بی متال بدون برق کار می کند)
• تجهیزی که اپراتور همیشه در نزدیکی آن حضور دارد
• فرآیندهایی که ثبت داده اهمیتی ندارد

چه زمانی ترانسمیتر دما انتخاب بهتری است؟

• کنترل خودکار فرآیند، مثلا باز شدن خودکار شیر خنک کننده در راکتور
• فاصله زیاد بین محل اندازه گیری و اتاق کنترل
• نیاز به ثبت و تحلیل تغییرات دما در طول زمان
• خطوط تولید خودکار در صنایع غذایی و دارویی
• محیط با نویز الکتریکی بالا، مثل نزدیکی موتور و اینورتر
• فرآیندهای حساس که چند درجه اختلاف، کیفیت را تحت تاثیر قرار می دهد
• سیستم هایی که باید هنگام انحراف دما، آلارم یا خاموشی خودکار فعال کنند

اگر جای گیج و ترانسمیتر عوض شود چه اتفاقی می افتد؟

اگر به جای ترانسمیتر فقط گیج نصب شود، مثلا در مخزن پاستوریزاسیون، PLC هیچ داده ای دریافت نمی کند و کنترل خودکار از بین می رود.

اگر به جای گیج ساده در یک موتورخانه، ترانسمیتر نصب شود بدون آنکه به PLC یا نمایشگری وصل باشد، فقط هزینه اضافه می شود بدون هیچ مزیت واقعی.

در پروژه های حساس، معمولا هر دو تجهیز کنار هم نصب می شوند؛ گیج برای مشاهده مستقیم اپراتور و ترانسمیتر برای ارسال داده به سیستم کنترل. این دو رقیب هم نیستند، مکمل یکدیگرند.

مقایسه از نظر هزینه

نکته کلیدی: اگر پروژه بعدا به کنترل خودکار نیاز پیدا کند، خرید اولیه گیج ممکن است هزینه نهایی را بیشتر کند. قیمت پایین تر همیشه اقتصادی تر نیست.

مقایسه از نظر دقت

دقت به نوع سنسور، کیفیت ساخت و کالیبراسیون بستگی دارد، نه فقط نوع تجهیز. ترانسمیتر داده سنسور را پردازش می کند اما خطای یک سنسور ضعیف را جبران نمی کند. با این حال، در انتقال اطلاعات به PLC، ترانسمیتر به دلیل سیگنال استاندارد، پایداری بیشتری دارد و کمتر تحت تاثیر نویز قرار می گیرد.

اگر فقط مشاهده محلی مد نظرتان است، یک گیج کالیبره و باکیفیت دقت کاملا قابل قبولی دارد.

مقایسه از نظر نصب

نصب گیج روی یک دیگ بخار کمتر از نیم ساعت طول می کشد؛ اما همان دما اگر باید وارد PLC شود، کابل کشی، تست سیگنال و تنظیمات کنترل هم لازم است.

مقایسه از نظر طول عمر

طول عمر هر دو بیشتر به شرایط کاری بستگی دارد تا نوع تجهیز؛ لرزش، رطوبت، دما و کیفیت سیال روی هر دو تاثیر می گذارد.

گیج های باکیفیت سال ها بدون تعمیر کار می کنند و ترانسمیترهای صنعتی هم در شرایط مناسب عمر مفید بالایی دارند.

برای افزایش طول عمر: رنج دمای مناسب انتخاب کنید، از برند معتبر استفاده کنید، نصب صحیح انجام دهید و در محیط خورنده از ترموول استفاده کنید. جزئیات این قطعه در ترموول چیست آمده است.